Utanç Gecesi

Edirne Sarayı, Has Oda ve Divan-ı Hümayun1444 Yazı

Sultan II. Murat, artık fetihler peşinde koşan o kudretli Gazi Hünkar değildi; o, evladını kara toprağın bağrına basmış, yüreği yanık bir babaydı.

Haber, Manisa ovalarından kara bir ulakla gelmişti. Gözbebeği, tahtın en güçlü namzedi, uysallığı ve adaletiyle bilinen büyük oğlu Şehzade Alaaddin Ali’nin ani ölümü, Sultan’ın ruhunda kapanmaz bir gedik açmıştı. Edirne Sarayı’nın duvarları, günlerce Sultan’ın yasına şahitlik etti.

“Yalan dünya!” diye inliyordu koca Murat Han, ellerini boşluğa açarak.

“Ecel şerbetini içtikten sonra, beylikleri yutsan neye yarar? Alaaddin’imi geri getirmeyen tahtı neyleyim?”

Evlat acısı, iktidar hırsını bıçak gibi kesip atmıştı. Sultan Murat, o günden sonra ne gazadan zevk aldı ne de saltanattan. Tek arzusu, dervişler gibi bir hırka giyip Rabbine yönelmekti. Ama devlet, yas tutmayı beklemezdi.

Önce, arkasında sağlam bir miras bırakmak için harekete geçti. Doğuda Karamanoğlu ile; Batıda ise Macar Kralı ve Sırp Despotu ile masaya oturdu. Tarihe Edirne-Segedin Antlaşması olarak geçecek olan o büyük barış akdi imzalandı. Macar Kralı İncil’e, Sultan Murat Kuran-ı Kerim’e el basarak yemin etti. Sınırlar mühürlenmişti.

Ve 1444 yılının o sıcak yaz gününde, Sultan Murat, tahtında değil, sedirin ucunda oturuyordu. Başındaki görkemli kavuğu çıkarmış, yerine sade bir takke giymişti. Karşısında, devletin çelik çekirdeği Sadrazam Çandarlı Halil Paşa duruyordu.

“Paşa...” dedi Murat Han. Sesi yorgundu. Cama yansıyan aksine konuşur gibi. Sesi derinden, yorgun geliyordu.

“Batıda Tuna duruldu. Doğuda Karamanoğlu desen, Toroslar’ın ardına sindi. Devletin etrafına çelikten bir çember ördük.”

Çandarlı Halil Paşa, ellerini kavuşturmuş bekliyordu. Sultan’ın sesindeki o tuhaf tonu henüz tam sezememişti ama havada ağır bir keder vardı.

“Sayenizde Hünkarım,” dedi Çandarlı.

“Devlet-i Aliyye, tarihinin en huzurlu devrine giriyor. Kılıcınızın gölgesi yetti.”

Murat Han yavaşça arkasını döndü. Yüzü çökük, gözlerinin altı mordu. Omuzları, taşıdığı görünmez bir yükle düşmüştü. Masaya, o zafer belgelerine doğru yürüdü ama onlara dokunmadı bile.

“Huzur...” dedi Murat Han, acı bir tebessümle.

“Devlet huzur buldu Halil, lakin benim içimdeki harp dinmiyor. Alaaddin’in toprağı kurumadan, şu evraklar, şu mühürler, şu dertler bana zindan duvarı gibi geliyor.”

Elini göğsüne, kalbinin üzerine koydu.

“Burada bir boşluk var Paşa. Beylikler fethettim, ordular devirdim ama o boşluğu ne toprakla doldurabildim ne altınla. Oraya ancak... Ancak Rabbimin zikri ve bir avuç toprak merhem olur.”

“Hünkarım,” dedi temkinli bir sesle.

“Acınız büyüktür, başımız gözümüz üstüne. Lakin biraz dinlenseniz... Bursa’ya gidip birkaç hafta hava tebdili buyursanız...”

Murat Han başını iki yana salladı. Gözleri kararlıydı.

“Dinlenmek değil Halil. Ben artık durmak istiyorum. Bu dünya gailesinden, saltanatın o kanlı, o vebal dolu gömleğinden sıyrılmak istiyorum. Yolun sonu görünmeden, elimde kılıçla değil, tesbihle Rabbimin huzuruna varmak istiyorum.”

Derin bir nefes aldı. Sanki ciğerlerindeki son saltanat havasını dışarı üflüyordu. Sadrazamın gözlerinin içine baktı.

“Bu fani dünya bir handır, biz de yolcuyuz. Ben yükümü indirdim Paşa.”

Çandarlı’nın gözleri büyüdü. Nefesini tuttu. Gelmekte olanı anlamıştı ama duymak istemiyordu.

“Hünkarım... Ne demek istersiniz?”

Murat Han, tane tane, üzerine basa basa konuştu.

“Demem o ki... Taht da, taç da, mühür de artık sahibini bekler. Ben çekiliyorum Halil.”

Çandarlı Halil Paşa, duyduklarına inanamadı. Osmanoğulları tarihinde bir Sultanın, hayattayken tahtı bıraktığı görülmüş şey değildi. Çandarlı’nın yüreğine bir kor düştü. Aklına hemen o karanlık geçmiş geldi.

“Hünkarım, kerem eyleyin!” dedi Çandarlı. Sesi titriyor ama bir o kadar da ciddiydi.

“Bu karar, devleti ateşe atmaktır.”

Murat Han kaşlarını çattı.

“Sözünü tart da söyle Halil.”

Çandarlı bir adım öne çıktı. Artık bir vezir gibi değil, Hanedan’ın kara kutusu gibi konuşuyordu.

“Hünkarım... Mehmet Han henüz çocuk yaştadır. Lakin mesele yaşı dahi değildir, mizacıdır. Şehzadenizde, büyük dedeniz cennetmekan Yıldırım Bayezid Han’ın o dizginlenemez ateşini görürüm. Gözü ziyadesiyle karadır.”

Çandarlı yutkundu. Boğazı düğümlendi ama devam etti.

“Dedem Kara Halil Paşa, Fetret günlerini gözyaşlarıyla anlatırdı. Yıldırım Han ‘Bekle’ diyenleri korkaklıkla suçladı. Sonu ne oldu?”

Murat Han başını çevirdi, ama Çandarlı susmadı. O yaranın deşilmesi gerekiyordu.

“Ankara Ovası’nda sadece ordumuz yenilmedi Sultanım...” dedi Çandarlı, sesi titreyerek. Gözleri dolmuştu, sanki o günü kendi yaşamış gibiydi. “O gün, Osmanlı’nın namusu çiğnendi.”

Yutkundu. Boğazındaki düğümü çözmeye çalışır gibi duraksadı.

Cennetmekan dedeniz Bayezid Han… O gürleyip esen Yıldırım... Timurlenk denen o aksak Tatar’ın eline düştü. Koskoca Padişahı, sanki zincire vurulmuş yaralı bir aslanmış gibi kafese atıp, diyar diyar gezdirip dosta düşmana ibretlik seyir eyledi.”

Çandarlı’nın sesi fısıltıya dönüştü ama her kelime bir kırbaç gibiydi.

“Daha da acısı... Nikahlı eşi, Sırp Kralı’nın kızı Olivera Despina Hatun... O iffetli Sultan anamız... Timur’un zafer şöleninde, zorla oynatıldı. Düşman askerlerine eliyle şarap sundu. Bayezid Han, kafesinden karısının o halini izledi. O kahrı, o utancı düşünebiliyor musunuz Hünkarım? Yıldırım Han’ı yüzüğündeki zehir değil, işte bu utanç öldürdü.”

Çandarlı, Murat Han’ın gözlerinin içine baktı.

“Şimdi Şehzade Mehmet’in gözlerinde aynı o ‘Yıldırım’ ateşini görüyorum. Maazallah ya şehzadeniz, aklından önce kılıcına davranır da benzer bir hataya düşerse?”

Sultan Murat, duyduklarının ağırlığıyla sedire çöktü. Eli kalbine gitti.

“Kan çekiyor Paşa,” dedi Murat Han, sesi titreyerek.

“Haklısın Halil. Mehmet, o ‘Yıldırım’ kanını taşıyor.”

Ayağa kalktı, Çandarlı’nın omuzlarına iki elini koydu.

“İşte bu yüzden seni onun yanına, ayağına bir pranga gibi bırakıyorum. Sen bu devletin hafızasısın. Vaktiyle deden Kara Halil, o kanlı Fetret enkazını dedem Çelebi Mehmet ile omuz omuza verip nasıl kaldırdıysa; sen de şimdi Mehmet’in mizacını öyle dizginleyeceksin.”

Murat Han’ın sesi bir emir değil, ağır bir vasiyet tonuna büründü:

“O çocuğu zapt et Paşa. İçindeki o ateş devletin ocağını harlasın, lakin sakın ola hanemizi yakmasın. Gerekirse kolunu kanadını kır ama sakın ha... Sakın ha Osmanoğlu’nu bir daha o kafese sokturma.”

Çandarlı başını öne eğdi, ellerini göğsünde kavuşturdu.

“Ferman Sultanımındır.” dedi Çandarlı.

Sesi mezar taşı kadar soğuktu.

Edirne Sarayı, Arz Odası1445 (Sultan Mehmet’in İlk Yılı)

Odanın ortasındaki oymalı, heybetli Cülus Tahtı boştu.

Sultan II. Mehmet, tahtta oturmak yerine, pencerenin dibindeki geniş sedire bağdaş kurmuştu. O, sadece bir şehzade değil; zamanının en keskin zekasıydı.

Henüz bıyığı terlememiş bu çocuğun zihninde, Doğu ve Batı birleşiyordu. Bir yanda Molla Gürani’nin aşıladığı disiplin, devlet adabı ve Akşemseddin’in manevi derinliği; diğer yanda sarayındaki İtalyan hümanistlerin ve Rum tarihçilerin öğrettiği antik dünyanın sırları vardı.

Mehmet; Arapça ve Farsça ile Doğu’nun ilmine; Latince, Yunanca, Sırpça ve İbranice ile Batı’nın stratejisine hakimdi. Altı farklı dilde düşünüyor, Homeros’u da Gazali’yi de kendi dilinden okuyordu.

Önündeki rahlede Latince yazılmış, Büyük İskender’in hayatını anlatan bir kitap açıktı. Ama asıl dikkati kitapta değil, sedirin üzerine yaydığı, kenarları kıvrılmış devasa bir parşömendeydi. Bu, Konstantinopolis’in ve Boğaz’ın kuşbakışı çizimiydi.

Kapı açılıp Sadrazam içeri girdiğinde, Mehmet başını kaldırmadan parmağını haritada, Anadolu Hisarı’nın tam karşısına, Avrupa yakasındaki o boş tepelik alana hırsla bastırdı.

“Paşa,” dedi Mehmet. Sesi henüz çatallıydı ama niyeti kesindi.

“Bu su… Boğaz-ı Konstantiniyye” dedi Mehmet, sesi bir coğrafya hocası kadar netti.

“Sadece bir su değil Paşa. Bu, Roma’nın nefes borusudur. Kuzeyde Bahr-i Siyah; şehrin buğdayı, ekmeği, can suyu oradan gelir. Güneyde ise Bahr-i Sefid; Venedik’in donanması, Papa’nın yardımı oradan ulaşır. Bu iki deniz birbirine aktığı sürece o şehir aç kalmaz, düşmez.”

Mehmet aniden durdu. Parmağını, o akıntının en şiddetli olduğu, iki kıyının birbirine en çok yaklaştığı o dar boğuma hırsla sapladı.

Sesi henüz çatallıydı ama niyeti kesindi.

“Tam buraya... Akıntıburnu’na... Büyük dedem Yıldırım Han’ın inşa ettiği o Güzelce Hisar’ın (Anadolu Hisarı) tam karşısına yeni bir hisar dikmeliyiz!”

Çandarlı Halil Paşa duraksadı. Gözleri haritadaki o noktaya kilitlendi.

Mehmet, gözleri parlayarak devam etti:

“Dedem o kıyıyı tuttu, lakin boğazın diğer yakası çıplak kaldı. O, Anadolu’nun boğazını sıktı; ben de Rumeli’nin boğazını sıkacağım. İki hisar birbirine bakacak Paşa! Bahr-ı Siyah’ın kapısı kilitlenecek. Aradan kuş bile uçmayacak.”

Çandarlı’nın damarlarındaki kan, duyduğu bu sözlerle adeta buz kesti. Henüz bıyığı bile terlememiş bu çocukta, babası Murat Han’ın derviş sabrını değil; dedesi Yıldırım Bayezid’in o dünyayı yutmaya yeminli, tekinsiz ihtirasını görüyordu. Boğaz’ın karşı yakasına taş dizmek... Bu, Venedik kadırgalarını Çanakkale’ye davet etmek, Papa’nın kucağında uyuyan o Haçlı ejderhasını uyandırmak demekti.

Çandarlı’nın zihninde, ailesinin yıllarca temizlemeye uğraştığı o kanlı Fetret Devri’nin hayaletleri tekrardan belirdi. İçinden, bir dua ile bir lanet arası şu sözler döküldü:

“Yıldırım yine aynı yere düştü... Ve bu defa, sönmüş ocağımızı bile yakacak.”

Çandarlı, endişesini sesiyle bastırarak saygıyla eğildi.

“Fikriniz âlâdır, vizyonunuz dedeniz Yıldırım Han’a layıktır Hünkarım,” dedi.

“Lakin devletin gerçekleri başkadır. Babanızın imzaladığı barış antlaşmaları elimizi bağlar. Venedik ile sulh halindeyiz. Boğaz’a çakılacak bir çivi, donanmayı Çanakkale’ye yığar. Henüz buna hazır değiliz. Devlet idaresi, zamanlama sanatıdır. Beklemek gerekir.”

Mehmet yumruğunu sıktı ama sesini çıkarmadı. Çandarlı ona asla “Hayır” demiyordu. “İmkansız” diyordu, “Usule aykırı” diyordu. Onu bürokrasinin ipekten ipleriyle boğuyordu.

Mehmet, sessizce yerinden kalktı. Adımını attı ve arz Odası’ndan bir fırtına gibi çıktı.

Koridorun gölgeli bir köşesinde, ellerini arkasında bağlamış bekleyen Vlad vardı. Mehmet’i görünce hafifçe başını eğdi.

Mehmet durmadı, yürümeye devam etti. Vlad, aralarındaki o görünmez mesafeyi koruyarak, iki adım gerisinden onu takip etmeye başladı.

“Bana ‘Hayır’ demedi Vlad,” dedi Mehmet. Sesi buz gibiydi. Dönüp arkasına bakmamıştı bile.

“Ama her emrime bir ‘töre’ duvarı örüyor. ‘Usul’ diyor, ‘Erkan’ diyor... Beni kendi devletimin kanunlarıyla boğuyor.”

Vlad, mesafesini koruyarak cevap verdi.

“O ihtiyar kurt, sizin bu ateşinizi devletin bekası için bir tehdit; kendi temkinini ise o bekanın yegâne teminatı sayar.”

Mehmet aniden durdu. Arkasını döndü. Vlad da durdu.

“Teminat mı?” diye sordu Mehmet, acı bir tebessümle.

“Yoksa pranga mı? Tahtta ben oturuyorum ama mührü o tutuyor.”

Vlad, Mehmet’in öfkesini analiz ederek konuştu:

“Çünkü o kendini ‘kın’, sizi ise ‘kılıç’ görür Hünkarım. Kın, kılıcın keskinliğinden korktuğu için onu sıkı tutmak zorundadır.”

Mehmet’in bakışları sertleşti.

“Kın kılıcı fazla sıkarsa Vlad...” dedi fısıltıyla,

“...kılıç gerekirse kını içeriden keser ama yine de dışarı çıkar.”

Sadrazam Konağı1446 Baharı

Gecenin ilerleyen saatlerinde, Sadrazam Çandarlı Halil Paşa, konağının baş odasında Yeniçeri Ağası Kurtçu Doğan’ı ağırlıyordu. Odada sadece mum ışığı ve ağır bir “beka” endişesi vardı.

“Ordu huzursuz Paşam,” dedi Kurtçu Doğan, kısa ve net bir rapor verircesine.

“Sultan Mehmet Han yine Kızıl Elma’dan, yine seferden bahseder. Ocak, ‘Başımızda çocuk var diye küffar birleşiyor’ der.”

Çandarlı, elindeki kağıdı masaya bıraktı. Sesi alçak ama hüküm gibiydi.

“Murat Han geri dönmeli Ağa. Devletin bekası için bir zarurettir.”

Ayağa kalktı, pencereye doğru yürüdü.

“Zira bu çocuk, dedesi Yıldırım’ın o tekinsiz ateşini Boğaz’a taşır. Karşı yakaya hisar dikmek demek, Haçlı donanmasına davetiye çıkarmak demektir. Devlet bir macerayı daha kaldıramaz.”

Kurtçu Doğan bir adım öne çıktı.

“Emriniz?”

“Hazine defterdarı ile görüştüm,” dedi Çandarlı.

“Ulufe dağıtımında ayarı düşük, o ‘buçukluk’ akçeleri dağıtın. Asker bunu bahane etsin. Sokağa insin, kazan kaldırsın.”

Çandarlı, Kurtçu Doğan’ın gözlerinin içine bakarak son ve en önemli emrini verdi:

“Lakin Ağa, şunu kulağına küpe et... Sakın ola Mehmet Han’ın tek bir saçının teline zeval gelmeyecek. O kan kutsaldır, dokunan yanar. Bizim kavgamız tahtın selametiyledir. Öyle bir gürültü koparın ki Edirne titresin, ama Hanedan’ın eteğine tek damla kan sıçramasın.”

Edirne, Buçuktepe MevkiiErtesi Gün (Buçuktepe İsyanı)

Çandarlı’nın ince planı saat gibi işlemişti. Asker “Buçuk akçe” zammı ve düşük ayarlı parayı bahane edip sokağa dökülmüştü. Edirne dumanlar altındaydı.

Sarayın kapıları kilitliydi. Has Oda’da Mehmet, lalaları Zağanos ve Şahabettin Paşa ile köşeye sıkışmıştı. Dışarıdan gelen “İstemezük!” sesleri duvarları titretiyordu.

“Ben konuşacağım!” dedi Mehmet, kılıcına davranarak.

“Ben onların Padişahıyım!”

Zağanos Paşa, Sultan’ın önüne geçip set oldu.

“Çıkmayın Hünkarım! Bu bir isyan değil, linçtir. Askerin gözü dönmüş. Sizi tanımazlar, parçalarlar!”

“Çandarlı’nın tuzağı bu!” diye bağırdı Mehmet.

“O haini kendi ellerimle boğacağım!”

“Çıkarsanız ölürsünüz,” dedi Şahabettin Paşa.

“Ölürseniz, Roma hayaliniz de sizinle ölür.”

Mehmet, “Roma” lafını duyunca durdu. Kılıcı ellerinden kayıp düştü. Sedire çöktü. Başını ellerinin arasına aldı.

Bursa, Karacabey Ovası / Sultan Murat’ın İnzivagâhı1446 Baharı (İsyanın 3. Günü)

Çandarlı’nın özel ulağı, dergahın kapısına dayandığında atı çatlamak üzereydi. Nöbetçiler onu durdurmaya yeltense de, üzeri kırmızı balmumuyla mühürlenmiş gümüş ferman muhafazasını havaya kaldırdı.

Doğrudan Murat Han’ın hücresine girdi. Diz vurdu, koynundan ipek bir kese çıkardı.

“Sultanım! Sadrazam Çandarlı Halil Paşa’nın nameleridir...”

Murat Han, tesbihini bıraktı. Keseyi aldı, mührü kırdı. Kağıdı açtığında, Çandarlı’nın o her zamanki soğukkanlı el yazısı değil; sanki kelimelerin titrediği bir feryatname ile karşılaştı.

Mektupta şunlar yazılıydı:

“Sultanım, Efendim... Edirne ateşler içindedir. Kul taifesi ‘Biz koca Hünkarımızı isteriz, çocuk sultanla sefere gitmeyiz’ diyerek kazan kaldırdı. Fitne ateşi saray kapılarını zorlamaktadır. Kâfirler bu kargaşayı fırsat bilip Tuna’yı aşmak üzeredir. Lakin en acısı... Şehzade Mehmet Han, bu azgın selin önünde tek başına kalmıştır. Eğer tez vakitte yetişip devletin dizginlerini ele almazsanız; korkarım ki ortada ne bir taht, ne de kurtarılacak bir evlat bulacaksınız...”

Murat Han, “Evlat” kelimesini okuyunca durdu. Gözlerini kapattı. Derin bir nefes aldı. Ciğerlerine dolan o maneviyat havasını verdi, yerine kan ve demir kokusunu çekti.

Ayağa kalktı. Hırkasını omzundan sıyırdı, sedire bıraktı.

“Zırhımı getirin,” dedi. Sesi kısıktı ama bir volkanın uğultusu gibiydi.

“Ve atımı eğerleyin. Edirne’ye gidiyoruz.”

Edirne Sarayı, Arz OdasıSultan Murat’ın Dönüşü

İsyan, Sultan Murat’ın şehre girmesiyle sönmüştü. Arz Odası’nda üç kişi vardı: Murat Han, Mehmet ve Çandarlı.

Murat Han ayaktaydı. Bakışları ağırdı.

“Mehmet...” dedi.

“Sana ‘Meyve olgunlaşmadan dalından koparılmaz’ dedim. Sen ise ağacı kökünden sökmeye kalktın.”

Mehmet, başı önde konuştu.

“Bana fırsat vermediler Baba. Çandarlı...”

Murat Han elini kaldırdı.

“Bahane, acizlerin sığınağıdır! Çandarlı vazifesini yaptı. Belli ki bu kaftan sana bol geldi.”

Elini uzattı.

“Mührü ver.”

Mehmet sağ elini yavaşça kaldırdı. Gözleri, parmağındaki zümrüt taşa, o soğuk yeşil aleme kilitlendi.

O metal halka, parmağına geçeli sadece iki yıl olmuştu ama sanki derisiyle kaynaşmış, kemiğine işlemişti. O yüzük, Mehmet’in nefesiydi, “Ben” deyişiydi. Onu çıkarmak, basit bir takıyı çıkarmak değil; canlı bir uzvu, etinden ve tırnağından zorla koparmak gibiydi.

Diğer eliyle yüzüğü kavradı. Eli titremedi; zira bir Osmanoğlu, yenilirken bile titremezdi. Ama dişlerini o kadar sert sıkıyordu ki şakaklarında damarlar belirmiş, yüzü kaskatı kesilmişti.

Yüzüğü boğumdan geçirirken nefesini tuttu. Metalin deriden sıyrılışı, ruhunda derin bir yırtılma sesi gibi yankılandı. Sanki parmağını değil, derisini yüzüyorlardı.

Yüzük artık parmağında değil, avcunun içindeydi. İktidar, son kez tenine değiyordu; sıcak ve ağırdı.

Babasına uzattı. Lakin başını eğmedi. Gözlerini babasının gözlerinden kaçırmadı. Bakışlarında bir mağlubiyetin hüznü değil, “Al, ama geri alacağım” diyen o korkunç, sessiz yemin vardı.

Murat Han, uzatılan o ağır yükü tek hamlede, merhametsizce çekip aldı.

Yüzük babasının parmağına girdiği an, devrik Sultan Mehmet ellerini yanına bıraktı. Sağ elinde buz gibi, devasa ve tanımlanamaz bir boşluk kalmıştı.

Mehmet, içindeki yanardağ patlamak üzere olsa da, usul gereği, babasına sırtını dönmeden üç adım geriledi. Başını, saygıdan değil ama zorunluluktan hafifçe öne eğdi.

Ancak doğrulduğunda, babasının yüzüne bakmadı. Bakışlarını boşluğa dikerek, omuzlarında görünmez bir dağ ile kapıya yöneldi. Adımları mermerde yankılanırken, her adımda çocukluğunu biraz daha geride bırakıyordu.

Kapı ağaları devasa kanatları açtığında, Mehmet kendini loş koridorun serinliğine bıraktı.

Kapının hemen dışında, nöbetçilerin gölgesinde bekleyen Vlad ve Radu’yu gördü. Henüz içeriye çağrılma sebeplerini bilmiyorlardı. Yüzlerinde belirsizliğin verdiği o huzursuz bekleyiş vardı.

Mehmet duraksadı. Vlad ile göz göze geldiler.

Tek kelime edilmedi. Ancak o bir saniyelik bakışta, Mehmet’in gözlerindeki “yıkım” ile Vlad’ın gözlerindeki “şüphe” çarpıştı. Mehmet, sanki “Sıra sizde... Hazır olun” der gibi baktı ve yanlarından rüzgar gibi geçip gitti.

“Eflak Voyvodası’nın oğulları!” diye seslendi Kapı Ağası.

Vlad ve Radu, Mehmet’in terk ettiği o ağır havayı soluyarak içeri girdiler.

Murat Han yüzüğü parmağına takmış, elindeki tesbihi ağır ağır çekiyordu. Çandarlı Halil Paşa ise Hünkar’ın sağında, elpençe divan durmuştu. Yüzü mermer kadar ifadesizdi.

Çocuklar huzura varıp diz vurdular. Ancak Murat Han, başını kaldırmadı. Sessizlik, odadaki havayı kurşun gibi ağırlaştırdı.

Çandarlı Halil Paşa, koynundan rulo yapılmış bir parşömen çıkardı.

“Tuna boyundaki çaşıtlarımızdan haber geldi Hünkarım,” dedi Çandarlı. Sesi kuruydu. Çocuklara bakmıyor, doğrudan Sultan’a arz ediyordu.

“Macar Kralı Hünyadi, devletin geçirdiği bu sarsıntıyı fırsat bilip, yeni ve büyük bir Haçlı seferi tertip etmektedir. Ordular toplanmakta, silahlar bilenmektedir. Ve ne yazık ki...”

Çandarlı kısa bir an duraksadı, sanki söyleyeceği şeyin ağırlığını tarttı:

“...Eflak Voyvodası Dracul da ahdini bozmuş, sancağını bu şer ittifakının yanına dikmiştir.”

Bu cümle, odanın ortasına düşen bir idam fermanıydı.

Radu’nun nefesi kesildi. Başını gayri ihtiyari kaldırdı, gözleri büyümüştü. Babası... Onları burada rehin bırakıp ihanet mi etmişti? Bu, babalarının onları gözden çıkardığı anlamına geliyordu.

Vlad ise kımıldamadı. Başını yerden kaldırmadı ama yumruklarını sıktı. Tırnakları avuçlarına batıyordu. “Demek bizi sattın baba…” diye geçirdi içinden. “Kendi tahtın için bizim kanımızı sattın.”

Murat Han, tesbih çekmeyi bıraktı. Gözlerini çocukların üzerine dikti.

“Töre bellidir Paşa,” dedi Murat Han, sesi buz gibiydi.

“Ahdini bozanın, rehini heder olur. Kaide bunu emreder.”

Radu, duyduğu korkunç hükümle birlikte kendini tutamadı.

“Hünkarım!” diye inledi. Sesi titriyordu.

“Babamın günahını bize yüklemeyin! Biz size sadığız!”

Radu’nun gözyaşları mermer zemine damlarken, Murat Han ve Çandarlı kısa bir an bakıştılar.

İki kurt siyasetçi için durum açıktı. Kanun “öldür” diyordu ama akıl “bekle” diyordu. Dracul bir haindi ama Eflak bir tampon bölgeydi. Yarın Dracul öldüğünde, yerine geçecek bir “Osmanlı Eflaklısı”na ihtiyaçları olacaktı.

Murat Han, ağlayan Radu’yu süzdü. Zayıf. Kırılgan. İtaatkâr. Sarayda şekillendirilebilir.

Sonra Vlad’a baktı.

Vlad ağlamıyordu. Yalvarmıyordu. Sadece bekliyordu. Başını kaldırdığında, gözlerinde korkudan çok, babasına duyduğu o taze ve saf nefret okunuyordu. Bu çocukta, Radu’da olmayan vahşi bir damar, evcilleştirilemez bir ‘doğa’ vardı.

Murat Han, içinden düşündü: Biri saray köpeği olur, diğeri av köpeği. İkisi de lazım.

“Kaldırın şunları,” dedi Murat Han, eliyle bıkkın bir işaret yaparak. Kararını vermişti ama gerekçesini çocuklara açıklama zahmetine girmedi.

“Küçük olanı Enderun ağalarına teslim edin. Göz önünde olsun.”

Çandarlı başını salladı. Sonra Vlad’ı işaret etti.

“Ya diğeri Hünkarım?”

Murat Han, Vlad’ın o tekinsiz bakışlarına son kez baktı.

“Onu Eğrigöz’e gönderin,” dedi Sultan. “Tokat Kalesi’ne. Babasının akıbeti belli olana dek orada kalsın.”

Vlad, hükmü duyduğunda irkilmedi. Radu kurtulmuş, “cennet”te kalmıştı. Kendisi ise, itaat etmediği için “cehennem”e sürülüyordu.

Muhafızlar kollarından tuttuklarında, Vlad direnmedi. Sadece Çandarlı’ya dönüp, yaşından beklenmeyecek, kehanet gibi bir soğukkanlılıkla konuştu:

“Babam beni öldüremedi Paşa. Sizin zindanınız da öldüremez.”

Çandarlı cevap vermedi, sadece “Götürün” dercesine elini salladı.

İki kardeş kapıdan çıkarılırken, yolları ebediyen ayrılmıştı. Biri sarayın ipekli minderlerine, diğeri Anadolu’nun soğuk taş dehlizlerine gidiyordu. Ve ikisinin de kalbinde, babalarının açtığı o onulmaz yara kanıyordu.

O an Vlad, kardeşini kaybettiğini anladı. Radu ölmemişti ama Vlad için artık bir hiçti.

“Gidelim,” dedi Vlad muhafızlara. “Burası leş kokuyor.”

Babü’s-Saade (Saadet Kapısı) ÖnüAynı Gece

Edirne’nin üzerine çöken gece, sadece karanlığı değil, gökyüzünün tüm gazabını da beraberinde getirmişti. Sağanak yağmur, saray avlusundaki taşları dövüyor, meşalelerin alevlerini tıslatarak boğmaya çalışıyordu.

Avlunun bir köşesinde, Akağalar’ın himayesinde, sarayın iç kısmına, Haremlik dairesine doğru götürülen küçük bir kafile vardı. Ortalarında Radu yürüyordu.

Artık ağlamıyordu. Üzerine samur kürklü, pahalı bir kaftan giydirilmiş, başı yağmurdan korunmak için ipek bir şemsiyeyle örtülmüştü. Babü’s-Saade’nin o altın yaldızlı kapısından içeri girerken, omzunun üzerinden son bir kez arkaya, karanlıkta kalan abisine baktı.

O bakışta bir veda yoktu; bir kaçışın utanç verici rahatlığı vardı. Kapı kapandı. Radu, sarayın sıcak, güvenli ve itaatkâr rahmine gömüldü.

Avlunun diğer ucunda ise bambaşka bir hazırlık vardı.

Üzeri demir parmaklıklarla çevrili, kaba bir öküz arabası bekliyordu. Vlad, bileklerindeki zincirlerin ağırlığıyla bu arabanın içine itildi. Islak saçları alnına yapışmış, üzerindeki ince gömlek yağmurdan sırılsıklam olmuştu.

Tam o sırada, Bab-ı Hümayun’a doğru hareket etmekte olan süvari alayı durdu. En öndeki atın üzerinde, azledilmiş Sultan, Manisa yolcusu Mehmet vardı.

Mehmet atının dizginlerini çekti. Kafesli arabaya doğru sürdü. İki “sürgün” karşı karşıya geldi.

Yağmur, ikisinin de yüzünden süzülüyor, gözyaşı ile yağmur suyunu birbirine karıştırıyordu.

Yağmur, ikisinin de yüzünden süzülüyor, gözyaşı ile yağmur suyunu birbirine karıştırıyordu. Mehmet, parmaklıkların ardındaki dostuna, o karanlık çukura giden yoldaşına baktı.

“Babalarımız...” dedi Mehmet. Sesi, yağmurun gürültüsü arasında boğuk ama öfke doluydu.

“Kendi iktidar surları yıkılmasın diye, bizi o duvarların altına harç niyetine kardılar Vlad. Bizi taş gibi ezdiler.”

Vlad, parmaklıkların arasından uzandı. Soğuk demiri tutan parmak boğumları bembeyazdı.

“Yanılıyorsun Mehmet,” dedi. Sesi, bir çocuğun değil, asırlık bir ruhun yorgunluğunu taşıyordu.

“Sen geri döneceksin, hem de daha gür, daha güçlü...”

Vlad durdu. Gözleri, az önce kapanan o altın rengi kapıya, kardeşi Radu’nun kaybolduğu yere kaydı, sonra tekrar Mehmet’e döndü. Bakışlarında saf, damıtılmış bir zehir vardı.

“Benim babam ise...” dedi fısıltıyla.

“Peşindeki kurtları yavaşlatmak için, atından aşağıya et parçası fırlatan bir avcı gibi davrandı. Ben o et parçasıyım Mehmet. Kardeşim o kurtların tasmasını taktı, ben ise dişlerinin arasına atıldım.”

Mehmet, duyduğu bu ağır benzetme karşısında yutkundu. Üzengilerinin üzerinde doğruldu, elini gayri ihtiyari uzattı.

“Geri döneceğim,” dedi Mehmet, bir yemin eder gibi.

“O tahtı geri aldığımda, seni o delikten çıkaracağım.”

Vlad, acı bir tebessümle gülümsedi. Bu, umut eden bir dostun değil; geleceği gören bir kâhinin gülüşüydü.

“Sen döndüğünde Mehmet... O delikten çıkaracağın kişi ben olmayacağım.”

Arabacı kırbacı şaklattı. Öküzler böğürerek harekete geçti. Araba gıcırdayarak, Edirne’nin taşlı yollarında, doğuya, o meçhul karanlığa doğru sarsılarak ilerlemeye başladı.

Mehmet, atının üzerinde, dostunun karanlığın içinde eriyip gidişini izledi. Sonra her yer yeniden zifiri karanlığa büründü.

Kurt ikiye bölünmüştü. Bir başı Manisa’da “Devlet” olmayı öğrenmeye, diğer başı Tokat’ta “Vahşet” olmayı öğrenmeye gidiyordu.

Ve o gece, Utanç Gecesi sona ererken, asıl hikaye yeni başlıyordu.