İki Başlı Kurt

Edirne Sarayı, Has Oda Kütüphanesi1442 Kışı

Dışarıdaki tipi, sarayın kurşun kaplı kubbelerinde uğulduyordu. İçeride ise meşe kütüklerinin çıtırtısı ve ağır bir öd ağacı kokusu hakimdi.

Odanın ortasında, Molla Gürani bir heykel gibi dikiliyordu. İri cüssesini saran koyu lacivert, Mısır işi ağır bir cübbesi vardı. Başındaki devasa sarığı, Kahire El-Ezher medreselerinden aldığı ilmi icazeti simgeliyordu. Kırlaşmış, gür ve uzun sakalını sağ eliyle ağır ağır sıvazlıyor, bu hareketiyle sabrını test ediyordu.

Gürani’nin sol elinde ise, saraydaki kimsenin tutmaya cesaret edemeyeceği bir cisim vardı: Budaklı, verniklenmiş, sert bir kızılcık sopası.

Bu sopa, bir eğitim aracı değil, bir “devlet mutabakatı” idi.

Aylar önce Sultan II. Murat, Has Oda’da Gürani ile baş başa kaldığında omuzları çökük, sesi kederliydi.

“Molla,” demişti Padişah,

“Bu oğlan beni bizar etti. Ne Akşemsettin’e ram olur, ne lalara boyun eğer. Zekası keskin lakin kılıcı kınında durmaz, serkeştir. Eğer bu çocuğu dizginleyip adam etmezsen, korkarım devletin başına bela olur.”

Gürani başını eğmiş, tereddütle sormuştu:

“Hünkarım, şehzadeye edep öğretmek vazifemdir. Lakin Hanedan kanı taşıyan birine el kaldırmak, haddim midir?”

Sultan Murat, o sopayı Gürani’ye bizzat kendi eliyle uzatmış ve o meşhur, yetkiyi devreden sözü söylemişti:

“İlim, kandan üstündür Molla. Al bu sopayı. Eti senin, kemiği benim. Gerekeni yap.”

Mehmet, ilk derste o sopayı görünce dudağını büküp alay etmişti.

“O odun parçası atlar ve köleler içindir Molla. Hanedan tenine kuru dal değmez,” diyerek gülmüştü. Gürani’nin hiç tereddüt etmeden o sopayı Mehmet’in omzuna indirmesi ve Padişahın oğlunun acıyla inleyip dizlerinin üzerine çökmesi, o gün bugündür saray dehlizlerinde fısıltıyla anlatılırdı.

O günden beri Mehmet, sopadan değil; o sopayı tutan bu adamın cüretinden ve ilminden korkuyor, ona taparcasına saygı duyuyordu.

Şimdi Gürani, o meşhur sopayı rahlenin kenarına, “Ben buradayım” dercesine sertçe bıraktı.

Karşısında, rahlenin iki yanında bağdaş kurmuş iki çocuk oturuyordu.

Sağda, 10 yaşında Şehzade Mehmet. Başında, şehzadelere has, üzerinde zümrüt bir sorguç bulunan beyaz bir kavuk vardı. Sırtındaki kaftan, Osmanlı hanedanının rengi olan koyu kırmızı kadifedendi. Ama Mehmet, o ağır kaftanın içinde bile sanki bir yay gibi gergindi. Sağ elinin serçe parmağındaki akik yüzükle oynuyor, gözleri hocasının üzerindeki her detayı kaydediyor, zekası bu odaya sığmıyormuşçasına taşıyordu.

Solda, ise Eflak Prensi Vlad. Mehmet’ten 1 yaş büyüktü ve Mehmet’in aksine, Vlad’ın başında sarık yoktu. Omuzlarına dökülen kuzguni siyah, hafif dalgalı saçları serbestti. Üzerinde Eflak soylularına özgü, koyu yeşil çuhadan, gümüş düğmeli bir dolama vardı. Boynunda, Ejderha Tarikatı’nı simgeleyen, kuyruğunu ısıran gümüş bir ejderha kolyesi parlıyordu. Ten rengi soluk, gözleri bir avcı gibi kısıktı. Türkçe’yi inanılmaz bir hızla öğrenmiş, saray adabını bir kalkan gibi kuşanmıştı.

Gürani, gür sesiyle Arapça bir beyti mırıldanarak söze girdi:

“El-mülkü akîmun.”

Gözlerini çocukların üzerinde gezdirdi. Sopanın ucunu hafifçe Mehmet’in rahlesine dokundurdu.

“Bunun manasını bilen var mı?”

Mehmet, keskin zekasıyla atıldı:

“Mülkün evladı olmaz Hocam. Yani iktidar, babadan oğula kanla geçer ama aslında kimsenin evladı, kimsenin malı değildir. O, sadece gücü elinde tutana itaat eder.”

Gürani’nin yüzü kıpırdamadı. Bakışlarını Vlad’a çevirdi.

“Sen ne dersin Eflaklı? Mülk neden kısırdır?”

Vlad, önündeki gümüş divitin ucunu parmağına batırıyordu. Bakışlarını kaldırdı.

“Çünkü iktidar, şefkati doğurmaz Hocam,” dedi. Türkçesi kusursuzdu, sadece kelimeleri Mehmet’ten daha sert, daha vurgulu telaffuz ediyordu.

“İktidarın olduğu yerde hısımlık biter. Bir kurt sürüsünde lider yaşlandığında, oğlu babasının elini öpmez. Boğazını sıkarak yerini alır.”

Gürani, cübbesinin eteklerini toplayarak Mehmet’in yanına geldi.

“İkiniz de eksik söylediniz,” dedi sertçe.

“Mülk kısırdır, çünkü ortak kabul etmez.”

Rahledeki kitabı kapattı.

“Kainatın nizamı Vahdet üzerinedir. Allah tektir. Güneş tektir. Eğer gökyüzünde iki güneş olsaydı, alem yanardı. Yeryüzünde iki sultan olursa, nizam bozulur, fitne çıkar.”

Mehmet’in yüzüne yaklaştı. Sorgucundaki zümrüt, şömine ateşiyle parladı.

“Şehzadem... Sen Roma’yı istiyorsun. İçindeki o harlı ateşi görüyorum. Ama unuttuğun bir şey var. Sezar sadece kılıçla hükmetmedi. O, nefsine de hükmetti. Nefsine söz geçiremeyen, dünyaya söz geçiremez.”

Sonra Vlad’a döndü. Gürani’nin bakışları, çocuğun boynundaki o gümüş ejderhaya takıldı.

“Ve sen Vlad... Senin zekanı görüyorum. Keskin. Ama zehirli. Sen fitneyi bir merdiven sanıyorsun. Ama nizamsızlık dipsiz bir kuyudur.”

Vlad gülümsedi.

“Kuyunun dibindeysem Hocam, yukarıdaki ışığı söndürürüm. O zaman herkes karanlıkta eşit olur.”

Gürani bir an duraksadı. Sopayı eline aldı, avucunun içinde sıktı.

“Ders bitmiştir. Çıkın.”

Saray AvlusuDers Çıkışı

Kar diz boyuydu.

Mehmet, üzerine ağır bir kapaniçe giymişti. Vlad ise Eflak’tan getirdiği, kaba ayı postundan yapılma kürke sarınmıştı.

“İhtiyar o sopayı neden yanında taşıyor sanıyorsun?” diye sordu Vlad. Rüzgar uzun saçlarını yüzüne savuruyordu.

Mehmet, karda iz bırakarak yürürken acı bir tebessüm etti. Sağ elini omzuna götürdü.

“Benim için Vlad. Düşünebiliyor musun? Bir Padişah, oğlunu dövsün diye bir Molla’ya el veriyor.”

Vlad durdu.

“Baban seni önemsiyor Mehmet. Seni ‘Sultan’ yapmak için yapıyor bunu.”

Vlad gözlerini kapattı. Sanki Edirne’nin karı eridi, yerini Tuna Nehri’nin o kurşuni, buz gibi sularına bıraktı. Burnuna gelen öd ağacı kokusu gitti, yerine nehir çamuru ve ıslak at derisi kokusu geldi.

Hafızası onu o lanetli güne götürdü.

Nehrin kıyısında, sisin içinde bir hayalet gibi bekleyen Osmanlı süvarileri vardı. Atlarının nefesleri buharlaşıyor, zırhları gri gökyüzünün altında donuk bir şekilde parlıyordu.

Eflak Voyvodası II. Vlad Dracul, atının üzerindeydi. Yüzü gergin, bakışları kaçamaktı. Atının eğerine yapışmış, hıçkırarak ağlayan 7 yaşındaki küçük oğlu Radu’ya bakmıyordu.

“Baba! Baba gitme!” diye bağırıyordu Radu. Küçük elleriyle babasının çizmelerine, atının üzengisine tutunmaya çalışıyordu.

“Bizi verme onlara! Baba!”

Dracul, dişlerini sıktı. Eflak tahtını korumak için Sultan Murat’a sadakatini ispatlamak zorundaydı. Ve bu sadakatin bedeli, iki oğluydu.

Dracul, sert bir hareketle bacağını silkeledi. Radu çamurların içine düştü. Çocuğun ipekli kıyafetleri balçığa bulandı. Radu yerden kalkmaya çalışırken hala ağlıyor,

“Baba!” diye inliyordu.

Dracul, atını mahmuzlayıp nehre sürmeden önce, yanında dimdik duran büyük oğlu Vlad’a baktı.

Vlad ağlamıyordu. Gözlerinde ne bir yaş, ne bir korku vardı. Sadece saf, buz gibi bir nefretle babasına bakıyordu. Rüzgar siyah saçlarını yüzüne vuruyor ama o kıpırdamıyordu.

Baba Dracul, oğlunun bu bakışından rahatsız oldu. Vicdanını rahatlatmak istercesine eğildi ve fısıldadı:

“Bana öyle bakma çocuk. Bunu sizin için değil, Devlet için yapıyorum. Bir gün voyvoda olursan anlarsın. Taç giyen baş, kalbini söküp atmalıdır.”

Vlad cevap vermedi. Sadece babasının boynundaki Ejderha Tarikatı madalyonuna baktı. O madalyon, Hristiyanlığı korumak için yemin eden şövalyelerin simgesiydi. Ama o şövalye şimdi oğullarını “Kefere”ye satıyordu.

“Git,” dedi Vlad. Sesi bir çocuk sesi değildi.

“Git ve tacına sarıl. Ama dua et baba... Dua et de geri dönmeyeyim.”

Dracul irkildi. Bir an tereddüt etti ama sonra Osmanlı komutanının sabırsızlanan bakışlarını gördü. Atını nehre sürdü. Arkasına bir kez bile bakmadan sislerin içinde kayboldu.

Geride, çamurların içinde ağlayan bir kardeş ve yumruklarını sıkmaktan avuçlarını kanatan bir ağabey kaldı.

Vlad gözlerini açtı. Edirne’nin soğuk rüzgarı yüzünü yalıyordu. Yanında Mehmet duruyordu.

“Gidelim,” dedi Vlad, sesi titremesin diye kendini zorlayarak.

“Mara Hatun kestane közlemiştir. Isınalım.”

Mehmet, Vlad’ın gözlerindeki o anlık kararmayı fark etti ama üstelemedi. Sadece başını salladı.

“Gidelim kardeşim.”

Mara Hatun’un DairesiAkşamüzeri

Sultan Murat’ın Sırp asıllı eşi, Mehmet’in “Cici Annesi” Mara Hatun, odasında çocukları ağırlıyordu. Şöminedeki ateş, dışarıdaki tipinin aksine odayı hamam gibi ısıtmıştı. Mara Hatun, elindeki gümüş maşayla közleri karıştırıyor, arada bir çocukların tabaklarına sıcak kestane ve kuru incir koyuyordu.

Mehmet, minderine kurulmuştu. Vlad ise ateşe en yakın yerde, yere oturmuş, alevleri izliyordu.

“Bize bir hikaye anlat Ana,” dedi Mehmet.

“Ama savaş olmasın içinde. Kılıç şakırtısı duymaktan yoruldum.”

Mara Hatun gülümsedi. Güzel yüzünde Balkan kadınlarına has o derin hüzün belirdi. Gözleri Vlad’a kaydı. Onun içindeki yangını hissedebiliyordu.

“Size Argeș Manastırı’nın efsanesini anlatayım,” dedi Mara Hatun.

“Benim topraklarımda, Eflak sınırında geçen eski bir hikayedir. Belki Vlad bilir...”

Vlad başını kaldırmadan,

“Manole Usta,” diye fısıldadı.

“Evet, Manole Usta,” dedi Mara Hatun ve anlatmaya başladı:

“Manole, zamanın en büyük duvar ustasıydı. Bir gün Prens ona emretti: ‘Bana öyle bir manastır yap ki, dünyada eşi benzeri olmasın.’ Manole işe koyuldu. Temelleri attı, duvarları ördü. Ama ne hikmetse, gündüz ördüğü duvarlar gece kendiliğinden yıkılıyordu. Taş tutmuyor, harç kuruyordu.”

Mehmet merakla sordu:

“Neden?”

“Çünkü,” dedi Mara Hatun, sesi titreyerek.

“Büyük yapılar, büyük kurbanlar ister Mehmet. Manole bir gece rüyasında bir ses duydu: ‘Manole! Yaptığın eserin ayakta kalmasını istiyorsan, harcına bir can katmalısın. Yarın şafak vakti sana ilk yemek getiren kimse, onu duvarın içine canlı canlı öreceksin.’”

Vlad’ın gözleri kısıldı. Ateşin yansıması gözbebeklerinde dans ediyordu.

“Manole dehşet içinde uyandı. Dua etti, yalvardı: ‘Allah’ım ne olur karım Ana gelmesin. Yağmur yağdır, fırtına çıkar, onu durdur.’ Ve gerçekten fırtına koptu. Ama karısı Ana, kocasını o kadar çok seviyordu ki, yağmura çamura aldırmadı. Eteğinde sıcak yemekle inşaata geldi.”

Mara Hatun sustu. Odada sadece odunların çıtırtısı vardı.

“Manole karısını uzaktan görünce ağlamaya başladı. Ama Prens’e verdiği söz ve eserini bitirme hırsı... Ah o hırs! Karısını karşıladı. ‘Gel oyun oynayalım’ dedi. ‘Seni şuraya duvarın içine koyacağım, bakalım korkacak mısın?’ Kadın güldü, oyun sandı. Manole taşları dizmeye başladı. Önce ayaklarını ördü. Ana gülüyordu. Sonra beline kadar geldi taşlar. Ana şaşırdı. ‘Manole, şaka bitti, çıkar beni’ dedi.”

Mehmet yutkundu.

“Çıkarmadı mı?”

“Çıkarmadı,” dedi Mara Hatun. Gözünden bir damla yaş süzüldü.

“Manole ağlaya ağlaya taşları dizmeye devam etti. Duvar göğsüne gelince Ana feryat etti: ‘Manole! Manole! Duvar kaburgalarımı sıkıyor! İçimdeki bebeğimiz ölecek! Yapma!’ Ama Manole, son taşı da koydu. Karısının ve doğmamış çocuğunun çığlıkları taşların arasında kesilene kadar ördü.”

Oda buz kesti.

“Manastır bitti,” dedi Mara Hatun fısıltıyla.

“Hala ayaktadır. Dünyanın en güzel yapısı oldu. Ama derler ki, rüzgarlı havalarda duvarlarından hala bir kadının ağlama sesi gelir.”

Mehmet, düşünceli bir şekilde elindeki kestaneyi çevirdi.

“Büyük devletler de böyledir Ana,” dedi, sesi yaşından olgundu.

“Görkemli görünürler ama harcında hep birilerinin feryadı vardır.”

O ana kadar sessiz kalan Vlad, elindeki kestaneyi ateşe fırlattı. Kestane patladı.

“Ben Manole olmam,” dedi Vlad. Sesi keskindi.

Mara Hatun ona baktı.

“Ne yapardın Vlad?”

“Ben olsam...” dedi fısıltıyla.

“Ben olsam duvarı yapmazdım. Ya da harca kendimi katardım. Ama sevdiğimi... Asla.”

Mehmet sessizdi. O an, gelecekte vereceği kararların ağırlığı, Mara Hatun’un o ağır parfüm kokusu ve ateşin sıcaklığıyla ruhuna sızmıştı.

Akşemsettin’in Dergahı (Mescit Yanı)Ertesi Sabah, Seher Vakti

Akşemsettin’in odası, sarayın şatafatından uzaktı. Yerde kaba hasır kilimler, köşede titrek bir kandil... Ancak odanın en dikkat çeken yanı, çıplak taş duvarda asılı duran tek eşyaydı: Siyah zemin üzerine, celî sülüs hattıyla yazılmış devasa bir “HİÇ” levhası.

Kainatı yutmak isteyen Mehmet’in hırsına ve dünyayı yakmak isteyen Vlad’ın öfkesine tepeden bakan bu tek kelime; varlığın, kibrin ve “Ben” demenin ne kadar boş olduğunu sessizce haykırıyordu. Odanın loşluğunda, o siyah harfler, iki çocuğun tepesinde asılı duran görünmez bir hüküm gibiydi.

Akşemsettin, çocukların bu levhaya bakışını izledi ama tek kelime etmedi. Sessizce rahlenin altından bir cisim çıkardı. Elinde tahtadan oyulmuş, çift başlı bir kurt figürü tutuyordu.

Figürü havaya kaldırdı.

“Doğada bu mahluk yaşar mı?”

Vlad, üzerindeki kaba yün hırkayı düzeltti.

“Yaşar Efendi. İki baş, iki göz... Daha iyi görür.”

Akşemsettin başını iki yana salladı.

“Görmek yetmez evlat. Doymak gerekir. Sağdaki baş suya, soldaki baş ava gitmek ister. Beden ortada kalır ve ölür. Doğanın kanunu ‘Tevhid’dir. İki baş olmaz.”

Bakışlarını Mehmet’in şehzade kavuğuna dikti.

“Bir gün... O büyük gün geldiğinde Şehzadem... Bedenin yaşaması için başlardan birinin feda edilmesi gerekirse, elin titremesin. Çünkü nizam, merhametten üstündür.”

Vlad ürperdi.

“Kaderi ben yazarım Derviş,” dedi. Akşemsettin gülümsedi.

“Mürekkebi Allah’tandır evlat. Biz sadece o kalemin cızırtısıyız.”