İstanbul’a veda yazısı

Yüzlerce arkadaşımın ardından en sonunda sıra bana geldi. 8 Eylül itibariyle, ailecek pılımızı pırtımızı toplayıp İstanbul’dan ayrıldık. Burada bu kararın sebep, sonuç ve uygulaması hakkında bir şeyler yazmayı planlıyorum.

Her şey nasıl başladı?

Ben İstanbul’a 2002 yılında İzmir’den göç ettim. 1998 yılında temellerini attığımız ve benim ilk şirketim olan Onar, 2001 yılı ekonomik krizinde belimizi çok fena bükmüştü. Artık dayanacak gücüm kalmamış ve hisselerimi ortaklarıma devredip İstanbul’a doğru düzgün para kazanma hayali ile gelmiştim. Güyya bu geçici bir süreç olacak, en fazla 6 ay kadar kalıp tekrar geriye dönecektim. İzmir’i öyle çok seviyordum ki, onsuz bir hayatı düşünmek dahi istemiyordum.

Arabama 2 tane valiz atıp yakın dostum Fatih Alpgiray ile birlikte 2002 Şubat ayında İstanbul’a geldim. İkimiz de kontrat bazlı, dolar maaşlı bir işte kiralık personel olarak çalışıyorduk. Isı ve çalışma koşulları pide fırınına benzer bir yerde kod yazacağımı gördüğümde dahi hiç şikayet etmedim. Ne de olsa sayılı gün, gelir geçer diye düşündüm. O kadar kendimi ait hissetmedim ki bu şehire, ev bile kiralamadım. Sultanahmet Meydanı’nda Hotel Sunshine (adı Tayhan olmuş) adlı bir otelde kaldım 6 ay kadar.

Otelde uzun süreli yaşamak, hele hele Sultanahmet’te yaşamak ilginçtir. Soğuk bir kış gecesi Sultanahmet’e gittiniz mi hiç? Muhtemelen gitmediniz. Çünkü zaten hiç kimse gitmiyor :) O kadar sessiz, öyle boş ki oralar ne bir açık yer vardı, ne de bir insan yaşıyordu o dönem Sultanahmet’te. Öyle yalnız hissettiğim günler oldu ki, Sultanahmet Camisinin yanında Sultan 1. Ahmet’in türbesini nöbet bekleyen köpek ile dostluk geliştirdim. Türbenin önüne gider, demir parmaklıklar arkasından onunla sohbet ederdim kendi halimde.

Her ne kadar maddi imkanlarım iyi olmuş olsa da, benimkisi tipik bir küçük şehirden büyük şehire göç hikayesiydi aslında. Üniversiteyi İstanbul’da okumadığım için, oradaki çevrem sadece bir kaç kişi ile kısıtlıydı ki, onlar da benzer bir yaşam mücadelesi içerisinde kafaları kaldırıp bana yol yordam gösterebilecek durumda değildiler.

Sultanahmet’te geçirdiğim geceler boyunca çok sıkılıyordum. Sultanahmet Camisinin yanındaki açık otoparka park ettiğim aracıma atlıyor ve hiç bilmediğim yerlere gece sabaha kadar araba sürüyordum. İkitelli sanayi sitesinde sabahın 2'sinde kaybolup başım belaya mı girmedi, Kadıköy’e gideyim derken yolumu şaşırıp Atatürk havaalanında mı bulmadım kendimi…

Neyse çok uzatmayayım işin başlangıcını. 6 ay diye geldiğim şehirde 15 yılımı 2017 Şubat ayında tamamladım. İstanbul böyle bir şehir işte… İçine girdiğinizde zaman öyle bir hızlı akıyor ki. 25 yaşımda geldiğim şehirde, 40 yaşımı devirdim ama şimdi sanki son 10 yılımın rüzgar gibi geçtiğini hissediyorum. Şehir güzel, ama güzelliklerini yaşayamıyorsunuz. Trafiği, kaosu, kalabalığı bir nevi uyuşturucu gibi… Her gün şikayet ediyor ama her seferinde daha fazla doz istiyorsunuz.

Bu şehirde yok yok. Bu çeşitlilik ve zenginlik insanı içine bir kez aldıktan sonra, hoşunuza gidiyor ve kutunun dışına çıkmak o kadar zor geliyor ki.

İstanbul’da geçen 15 yılda tabii ki ben de çok değiştim. O 25 yaşındaki toy Ege delikanlısı değildim artık. Gerek startup ekosisteminden, gerek kurumsal hayattan onbinlerce kişiyle tanıştım. Yüzlercesiyle bir şeyler paylaştım. Çok insanın kalbini kazandım, bilmeden bazılarını da üzdüm. Binlerce kişinin çalıştığı büyük firmalarda üst düzey yönetici de oldum, milyonlarca satır kod yazdım, ama içimdeki Ege’ye, memleketime geri dönme ateşi bir gün bile sönmedi.

İşin psikolojisi

İnsan ölürken yaptıklarına değil, yapamadıklarına pişman olurmuş. Son nefesinizde yapamadığınız şeyler için üzüntü duyun. — Sakıp Sabancı

Çevremden biliyorum. İstanbul’da yaşayan milyonlarca kişi, aslında ben de buradan gitmek istiyorum, ama burada para kazanıyorum. Başka bir yerde ne iş yaparım ki diye düşünüyor.

Pek konuşulmasa da aslında Türkiye’nin en önemli sorunlarından birisi de zaten bu. Bir kaç istisna hariç, ülkenin neredeyse tüm ekonomisinin tek bir şehirde toplanmış olması… Durum böyle olunca da beyaz yakalı ne yapsın? Oysa ki mesela bilişim sektörü İzmir’de toparlansa, finans sektörü Kayseri’de, telekom endüstrisi Bursa’da olsa, gidip oralarda yaşamaz mıydınız? Siz oralara gittikçe o şehirler daha güzel, daha müreffeh olmaz mıydı?

Türkiye’de bizler derin gelecek kaygısı yaşayan insanlarız. Bundan 10 sene sonra işsiz kalırsak ne olacağını, yaşlandığımızda elden etekten düştüğümüzde başımıza neler geleceğini düşünerek hayatımızı düzene sokmaya çalışırız. Ama bu kaygı dolu hayat tarzı, cesur adımlar atmaktan ve aslında reçete elimizde olsa dahi çizilen çizginin dışına çıkmaktan bizleri hep alıkoyar.

Bundan 2.5 yıl önce kızım Melissa doğduğu gün, şu şekilde bir karar aldım.

İleride yaşlılığımda yaşamam olası muhtaçlık durumunun korkusundan dolayı, gençliğimi ve “kızımla birlikte yaşayacağım hayatımın bu en güzel yıllarını” yok sayarak geçirmek istemiyorum.

Ne yapmak istediğim netti ve bu durumda olası seçenekler nelerdi?

İzmir’e geri dönüş seçeneği

2002'de benim için olası tek seçenek İzmir’e geri dönmekti. O dönem İzmir benim için dinginlik, aydınlık ve geleceğe dair baktığım umut demekken, aradan geçen 15 yılda İzmir’e karşı duygularım da maalesef çok değişti.

Her gittiğimde şehir benden uzaklaşıyordu sanki. İnsanlarını tanımaz olmuştum. Arkadaşlarım birer birer şehri terk etmişti. Tamam, belki boyozu aynı boyozdu, gevreği aynı gevrekti ama yine de aynı tadı vermez olmuştu. Düzensiz şehirleşmenin ve göçün getirdiği kaos, İstanbul kadar yoğun olmasa da çok net hissediliyordu. Geçen zaman da beni yavaş yavaş İzmir’den uzaklaştırdı.

Gel, git derken, kararımı verdim. İzmir şehir merkezine taşınmak istemiyordum. Bir diğer seçenek ise Urla’ydı tabii ki.

İşin aslı ben Urla seçeneğini, daha oralar bu kadar popüler olmadan çok önce, 2011'de denedim. Eski startup’ım 8digits’i (2013 Eylül ayında sattım) kurmak için İstanbul’u terk ettiğimde ilk seçeneğim Urla İtokent sitesi olmuştu. O dönemde ayda 1450 TL kiraya 250-350 metrekare filmlerden fırlamış gibi bir müstakil ev kiralayabiliyordunuz.

Sitenin içi yukarıdaki fotoğraftaki gibi olsa da sitenin dışına çıkıldığında manzara farklıydı. Urla çok sakin, benim yaşantı tarzım için elzem pek çok olanaktan uzaktı. Ben İstanbul’dan bu kadar şikayet etsem de yine de şehir hayatından tam manasıyla uzaklaşmak istemiyorum. Sineması, hastanesi, Rock Bar’ı, AVM’si, ya da ne bileyim Starbucks’ı olmayan bir kentte yaşamak istemiyordum. Belki bir gün emekli olduğumda bunlardan vazgeçebilirim ama şimdilik benim için çok önemli bu tarz şeyler. Börülce ve enginar yemeyi çok severim elbette, ama sadece bunlarla idare edemem. :)

Yurt dışı seçenekleri

İstanbul’da bombaların patladığı 2016 yılı, pek çok beyaz yaka gibi benim için de bazı kararları almaya zorlandığım bir yıl oldu. Yurt dışına taşınmak gündemimde olmamasına rağmen eşim yurt dışına gitmemizin zamanı geldiği konusunda beni ikna etmeyi başardı. Lakin bu da çok uzun sürmedi. Çünkü ben henüz Türkiye’den gitmek için yeterli motivasyona sahip değilim. Her ne olursa olsun, bu ülkede yaşamayı seviyorum. Belki bir gün ben de tası tarağı toplar giderim, ama o gün bugün değil.

Bu konuda 2 tane de yazı yazdım aslında bir zamanlar.

Yurt dışına taşınmanın hazırlıklarını yaptığımız bir gün, oturup daha analitik davranmaya karar verdim. Gitmek istememin sebeplerinin detaylı bir listesini yaptım ve işte o an fark ettim ki aslında sebeplerin %90'ı İstanbul’la alakalı. Oysa ki Anadolu’da daha küçük bir kente taşınsak, daha mütevazi bir hayatımız olsa, Melissa’yı büyütsek kafamızdaki Türkiye imajı tamamen farklı olabilirdi belki de.

Karar anı

Yukarıdaki bilgiler ışığında artık bir karar vermem gerekiyordu. En nihayet aslında şu kriterleri alt alta koyduğumda bir seçim yapmak çok da zor olmadı.

Yaşayacağımız yer:

1. Havaalanına yakın olmalıydı. Çünkü işim gereği İstanbul’dan tamamen kopmak istemiyordum. Örneğin haftada 2 gün İstanbul’da danışmanlık yapıp dönebileceğim bir hayat tarzı benim için gayet mantıklı olurdu.
2. Deniz kenarında olmalıydı ve evim de bu manzaranın nimetlerinden sonuna kadar faydalanmalıydı. Denize girmek istediğimde gireyim, balığın en güzelini aradığımda bulayım istiyordum.
3. Kış aylarında çok sessiz olmamalıydı. Kışın da en azından 100 bin kişinin yaşadığı bir kent olmalıydı. Bir rock bar’ı, AVM’si, sinema salonu, jan janlı bir kahvecisi olmalıydı.
4. Internet ve diğer altyapı hizmetleri sorunsuz olmalıydı.
5. Halkı kafa yapıma uygun, tercihen de Ege‘de olmalıydı.
6. Bir büyük şehire yakın olmalıydı. Gerektiğinde atlayıp 1 saatte gidebileceğim, tiyatro, opera dinleyebileceğim bir imkan olsun isterdim.
7. Kızım Melissa için düzgün eğitim imkanları sunabilen bir şehir olsun istedim.

Yukarıdaki kriterleri yanyana koyduğumuzda Türkiye’deki seçenekler aslında çok da fazla değil. Öne çıkan yerler; Fethiye, Bodrum, Kuşadası.

Bodrum, kışları sessiz, sakin ama yazları bir o kadar kalabalık ve dayanılmaz oluyor. O nedenle ilk tercihim orası olamazdı. Fethiye ise benim çok az tanıdığım bir şehir ve çok yakınında bir büyük şehir yok. Şehrin yabancısıyım. Kuşadası ise yukarıda saydığım kriterlerin tümünü gerçekleştiren tek seçenek oldu benim için. Üstelik hem benim, hem de eşimin ailesi yılın yarısını Kuşadası’nda geçirdiği için, artık karar almak çok kolay olmuştu. Zaten en başından beri onlara yakın olmak istiyorduk.

Karar: “Ailecek Kuşadası’na taşınıyorduk.”

Bundan sonra ne yapacağım?

Buraya kadar dediklerimi, 8 Eylül günü hayata geçirdik. Pılımızı pırtımızı toplayıp kamyona yükledik ve yeni evimize taşındık. Şu anda da Kuşadası’nda balkonumda yukarıdakine benzer bir manzaraya bakarak bu yazıyı yazıyorum.

Yeni bir hayata yeni bir startup kurarak merhaba diyorum. İsmi ise TalentAds. Ortağım Kamil Özörnek de aynen benim gibi yaptı. 2–3 saat kadar önce o da Kuşadası’na taşındı. Yarın sabah sahilde buluşacağız. Ardından da belki bir kafede, belki de Kuşadası İlçe Halk Kütüphanesi’nde bilgisayarlarımızı açıp başka hiç bir şey düşünmeyerek gerçekten iyi bir ürün yapmak için var gücümüzle çalışmaya başlayacağız.

TalentAds’de ileride aramıza katılacak tüm takım arkadaşlarımıza da benzer bir hayat tarzı sunmayı vaad ediyoruz. Tüm ekibimiz remote (uzaktan) çalışabilecek bu şirkette. İsteyen istediği şehirde, istediği saat diliminde yaşayabilir. İşimiz zaten %100 dijital. Üzerine düşen görevi yaptığı sürece biz insanların yaşam tarzları ile ilgilenmiyoruz, ilgilenmeyeceğiz de. TalentAds’in merkezi de zaten Talinn, Estonya’da. Biz ise Aydın, Kuşadası’ndayız.

TalentAds’e ek olarak ben her hafta 2 gün İstanbul’a gidip geleceğim. ElevateStudio markası altında sürdürmekte olduğum bir danışmanlık şirketim daha var. Her ne kadar İstanbul’un kaosu beni yıpratsa da, gerek teknik gerekse insani manada bana kattıkları da yadsınamaz. Kuşadası, İzmir havaalanına 35-45 dakika mesafede. Sabah 6'da uyansam, İstanbul’daki sabah erken toplantıma yetişebiliyorum. Haftada 2 günlük bu hareketlilik gayet makul bir yoğunluk olur gibi görünüyor şu an için bana.

Tüm bu yazıyı bir günlük edasıyla yazdım. Başarılar ve başarısızlıklarla belki de bu güne kadar yazdığım en samimi ve en uzun yazım da bu olmuş olabilir.

Yeni bir hayata başlarken, belirsizliklerin sayısı her zaman daha fazla oluyor. İtiraf etmek gerekirse önümüzdeki günlerde başıma ne geleceğini ben de tam öngöremiyorum. Belki başarılı, belki de başarısız olacağım ve İstanbul’a geri dönmeyi, başka bir şehire gitmeyi veya yurt dışına taşınma seçeneklerini tekrar değerlendirmeye başlayacağım. Ama olsun varsın. Ok yaydan çıktı bir kere. Artık kutunun dışında düşünmeyi başardım. Burası olmazsa da başka bir yer olur. Başarısız olsam dahi, en azından denedim derim.

İnsan her gittiği şehirde, her yeni ortamda yeni şeyler görüyor, yeni fırsatlarla karşılaşıyor, daha önceden var olduğunu bile bilmediği zenginlikler ile tanışıyor. Bu mantıkla hayata bakınca aslında kaybetmek çok da mümkün değil.

Dilerim öyle olsun.

10 Eylül 2017